Tỉ giá: 1¥ = 3990
Email: sale@vietnamlogistics.com
Tỉ giá: 1¥ = 3990
Email: sale@vietnamlogistics.com
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, kiểm tra chuyên ngành là một trong những thủ tục quan trọng và bắt buộc đối với nhiều loại hàng hóa trước khi được thông quan. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không nắm rõ quy trình, hồ sơ và các quy định liên quan, việc kiểm tra chuyên ngành có thể khiến thời gian thông quan kéo dài, phát sinh nhiều chi phí không cần thiết.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, Vietnam Logistics đã thực hiện hàng nghìn hồ sơ kiểm tra chuyên ngành cho đa dạng mặt hàng. Trong bài viết này, Vietnam Logistics sẽ giúp bạn hiểu rõ về kiểm tra chuyên ngành, quy trình thực hiện và những lưu ý quan trọng để hàng hóa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Theo quy định tại Khoản 10, Điều 3 Nghị định 85/2019/NĐ-CP, kiểm tra chuyên ngành là hoạt động do cơ quan quản lý chuyên ngành thực hiện nhằm đánh giá hàng hóa có đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và điều kiện pháp lý để xuất khẩu, nhập khẩu hoặc lưu thông trên thị trường hay không.
Hiểu đơn giản, đây là quá trình cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra hồ sơ hoặc lấy mẫu thực tế để đánh giá chất lượng, an toàn, kỹ thuật hoặc mức độ phù hợp của sản phẩm theo quy định của Nhà nước. Nếu kết quả đạt yêu cầu, doanh nghiệp sẽ được cấp chứng thư hoặc giấy xác nhận để hoàn tất thủ tục thông quan. Ngược lại, nếu không đạt, lô hàng có thể bị từ chối thông quan hoặc buộc xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành.
Tóm lại, kiểm tra chuyên ngành là thủ tục kiểm tra chất lượng, an toàn, kiểm dịch hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trước khi thông quan theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước.
Tùy theo tính chất hàng hóa và quy định quản lý của từng Bộ ngành, doanh nghiệp có thể phải thực hiện một hoặc nhiều hoạt động kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan. Dưới đây là những hình thức kiểm tra chuyên ngành phổ biến trong hoạt động xuất nhập khẩu:
Đây là hoạt động kiểm tra áp dụng đối với các mặt hàng thực phẩm, phụ gia thực phẩm, đồ uống, nguyên liệu chế biến thực phẩm hoặc các sản phẩm có liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng (thực phẩm đóng gói, nguyên liệu chế biến thực phẩm, v.v).
Kiểm dịch động vật là thủ tục bắt buộc đối với động vật sống, cùng tất cả các loại nguyên liệu, sản phẩm chế biến có nguồn gốc động vật (gia súc, gia cầm, thịt, sữa, v.v.) nhằm phát hiện mầm bệnh, chỉ tiêu vệ sinh và các chất độc hại có trong sản phẩm có thể gây hại đến con người và vật nuôi.
Đối hàng hóa có nguồn gốc thực vật (trái cây, hạt giống, gỗ, sản phẩm từ gỗ, v.v.), việc kiểm dịch nhằm phòng chống sâu bệnh, côn trùng hoặc sinh vật gây hại xâm nhập vào nội địa.
Hoạt động này áp dụng đối với các sản phẩm thuộc danh mục quản lý chất lượng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN). Cơ quan chức năng sẽ đánh giá các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn hoặc hiệu suất sử dụng của sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường. Một số mặt hàng thường phải kiểm tra chất lượng thường bao gồm: Thiết bị điện từ, máy móc công nghiệp, thiết bị gia dụng, vật liệu xây dựng...
Thông thường, quy trình kiểm tra chuyên ngành sẽ gồm các bước cơ bản sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và đồng nhất thông tin ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế phát sinh yêu cầu bổ sung trong quá trình xử lý.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ các chứng từ liên quan như: Hoá đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói hàng hoá, tờ khai hải quan, đơn đăng ký kiểm tra chuyên ngành theo mẫu, và các tài liệu kỹ thuật hoặc chứng từ chuyên môn khác tùy theo từng mặt hàng cụ thể.
Bước 2: Nộp hồ sơ và đăng ký kiểm tra chuyên ngành
Doanh nghiệp tiến hành đăng ký kiểm tra chuyên ngành thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia (VNSW) hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan quản lý chuyên ngành tương ứng với từng mặt hàng.
Bước 3: Lấy mẫu và kiểm tra hàng hóa
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan chức năng sẽ tiến hành lấy mẫu để kiểm tra chất lượng, an toàn hoặc quy chuẩn kỹ thuật theo quy định.
Tùy từng loại hàng hóa và yêu cầu của cơ quan chuyên ngành, việc lấy mẫu có thể được thực hiện tại:
- Cảng/cửa khẩu
- Kho hàng
- Nhà máy sản xuất
- Trung tâm thử nghiệm được chỉ định
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp phải chủ động mang mẫu đến đơn vị kiểm nghiệm để thực hiện đánh giá.
Bước 4: Nhận kết quả và hoàn tất thông quan
Sau khi có kết quả thử nghiệm đạt yêu cầu như Chứng thư hợp quy hoặc Giấy chứng nhận chất lượng, doanh nghiệp nộp kết quả cho cơ quan hải quan để hoàn tất thủ tục thông quan, thanh lý tờ khai và đưa hàng vào lưu thông hoặc xuất khẩu.
Hiện nay, hàng hóa xuất nhập khẩu thuộc diện kiểm tra chuyên ngành được quản lý bởi nhiều Bộ ngành khác nhau. Mỗi Bộ sẽ ban hành danh mục hàng hóa kèm mã HS, quy chuẩn kỹ thuật và hình thức kiểm tra cụ thể thông qua các Thông tư, Quyết định chuyên ngành.
Các nhóm hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế chủ yếu liên quan đến sức khỏe con người, an toàn thực phẩm và thiết bị y tế.
Một số mặt hàng chịu sự quản lý của Bộ Y tế: Thực phẩm chức năng, phụ gia thực phẩm, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế, thuốc và nguyên liệu làm thuốc, hóa chất, chế phẩm diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế…
Quy định pháp lý tham khảo
Quyết định 1899/QĐ-BYT 2019 về danh mục sản phẩm, hàng hóa kiểm tra chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế
Đây là nhóm hàng có số lượng kiểm tra chuyên ngành rất lớn, chủ yếu liên quan đến kiểm dịch động thực vật, an toàn sinh học và nông nghiệp.
Một số mặt hàng chịu sự quản lý của Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn: Nông sản, trái cây tươi, phân bón, hạt giống cây trồng, động vật, sản phẩm động vật....
Quy định pháp lý tham khảo
Thông tư 01/2024/TT-BNNPTNT ban hành danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn
Đây là nhóm hàng hóa chủ yếu liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật, đo lường và chất lượng sản phẩm hàng hóa nhóm 2 có khả năng gây mất an toàn.
Một số mặt hàng chịu sự quản lý của Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn: Thiết bị điện – điện tử, đồ chơi trẻ em, dây cáp điện, mũ bảo hiểm, thép, xăng dầu, thiết bị gia dụng, phương tiện đo lường…
Quy định pháp lý tham khảo
Quyết định 2711/QĐ-BKHCN 2022 ban hành danh mục sản phẩm hàng hóa nhóm 2 thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ
Thông tư 29/2025/TT-BKHCN quy định danh mục sản phẩm, hàng hoá có khả năng gây mất an toàn lĩnh vực công nghệ thông tin và viễn thông thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ
Đây là nhóm hàng có phạm vi quản lý lớn, chủ yếu liên quan đến an toàn điện, hóa chất công nghiệp, hiệu suất năng lượng và máy móc thiết bị công nghiệp.
Một số mặt hàng chịu sự quản lý của Bộ Công Thương: Thiết bị điện gia dụng, máy móc công nghiệp, hóa chất, pin – ắc quy, vật liệu nổ công nghiệp, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), thiết bị sử dụng năng lượng, rượu bia...
Quy định pháp lý tham khảo
Thông tư 41/2023/TT-BCT danh mục hàng hoá có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm của Bộ Công Thương
Phụ lục IV Nghị định 46/2026/NĐ-CP danh mục các sản phẩm/nhóm sản phẩm thực phẩm; hàng hóa thuộc thẩm quyền quản lý của ngành Công Thương
Nhóm hàng này chủ yếu liên quan đến phương tiện giao thông, linh kiện phụ tùng và các sản phẩm yêu cầu kiểm tra an toàn kỹ thuật trước khi lưu thông.
Một số mặt hàng chịu sự quản lý của Bộ Giao thông Vận tải: Ô tô, xe máy, linh kiện phụ tùng ô tô – xe máy, lốp xe, container, thiết bị nâng hạ, thiết bị an toàn giao thông…
Quy định pháp lý tham khảo
Thông tư 12/2022/TT-BGTVT Danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Giao thông vận tải
Đây là nhóm hàng hóa liên quan đến công nghệ thông tin, viễn thông và thiết bị phát sóng vô tuyến điện. Phần lớn hàng hóa thuộc nhóm này phải thực hiện chứng nhận hợp quy hoặc công bố hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường.
Một số mặt hàng chịu sự quản lý của Bộ Thông tin & Truyền thông: Điện thoại di động, thiết bị wifi, camera, laptop, máy tính bảng, thiết bị mạng, thiết bị phát sóng vô tuyến, thiết bị IoT, pin lithium cho thiết bị cầm tay…
Quy định pháp lý tham khảo
Thông tư 02/2024/TT-BTTTT quy định danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Thông tin & Truyền thông
Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) trong lĩnh vực viễn thông và công nghệ thông tin
Không phải tất cả hàng hóa xuất nhập khẩu đều bắt buộc thực hiện kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan. Theo quy định hiện hành, một số trường hợp sẽ được miễn kiểm tra nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại, giảm thời gian xử lý hồ sơ và tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp đối với một số hàng hóa nhập khẩu đặc thù.
Căn cứ theo Khoản 2 và Khoản 3 Điều 22 Nghị định 85/2019/NĐ-CP, một số trường hợp điển hình được miễn kiểm tra bao gồm:
Miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm
Hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc chuyển phát nhanh quốc tế có trị giá hải quan nằm trong định mức được miễn thuế theo quy định của pháp luật về thuế.
Hàng hóa nhập khẩu phục vụ công tác và sinh hoạt của cơ quan, tổ chức, cá nhân được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao theo quy định.
Hành lý cá nhân của người nhập cảnh mang theo trong định mức miễn thuế.
Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ.
Miễn kiểm tra nhà nước về chất lượng
Hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh quốc tế có trị giá nhỏ thuộc diện miễn thuế theo quy định.
Hàng hóa tạm nhập khẩu chỉ nhằm mục đích kinh doanh tại cửa hàng miễn thuế (Duty Free Shop).
Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ.
Lưu ý quan trọng:
- Doanh nghiệp cần lưu ý rằng chính sách miễn kiểm tra chuyên ngành có thể thay đổi tùy từng thời điểm hoặc từng nhóm hàng hóa cụ thể.
- Việc được miễn hoặc không phải kiểm tra chuyên ngành không đồng nghĩa doanh nghiệp được miễn hoàn toàn trách nhiệm pháp lý đối với hàng hóa nhập khẩu. Do đó, doanh nghiệp nên xác định chính xác chính sách mặt hàng, loại hình nhập khẩu và căn cứ pháp lý áp dụng trước khi thực hiện thủ tục hải quan.
Với kinh nghiệm xử lý hàng nghìn bộ hồ sơ kiểm tra quản lý chuyên ngành đa dạng các mặt hàng máy móc, thiết bị đến hàng tiêu dùng từ Trung Quốc, Vietnam Logistics đã rút ra được những vướng mắc thường gặp như sau:
Chuẩn bị hồ sơ và chứng từ đồng nhất
Kiểm tra chuyên ngành không đơn thuần là một bước thủ tục riêng lẻ mà là cả một quy trình bao gồm nhiều công đoạn liên quan chặt chẽ với nhau như tự công bố sản phẩm, đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm nghiệm mẫu hàng hóa và hoàn thiện hồ sơ thông quan. Chỉ cần sai sót nhỏ trong hồ sơ cũng có thể khiến doanh nghiệp kéo dài thời gian xử lý và phát sinh thêm chi phí.
Xác định đúng cơ quan quản lý
Nhiều mặt hàng hiện chịu sự quản lý của nhiều Bộ ngành khác nhau như Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định chính xác mã HS và cơ quan quản lý chuyên ngành để tránh nộp sai hồ sơ hoặc phải xử lý lại từ đầu.
Chủ động thời gian kiểm nghiệm và cấp kết quả
Một số chỉ tiêu kiểm nghiệm có thời gian trả kết quả khá lâu, đặc biệt với thực phẩm, mỹ phẩm hoặc hàng có yêu cầu an toàn cao. Doanh nghiệp nên tính trước thời gian lấy mẫu, kiểm nghiệm và xử lý hồ sơ để tránh phát sinh lưu kho, lưu container hoặc chậm tiến độ giao hàng.
Kiểm tra kỹ nhãn hàng hóa trước khi nhập khẩu
Nhãn gốc và nhãn phụ cần đáp ứng đúng quy định về nội dung bắt buộc như tên hàng, thành phần, nhà sản xuất, xuất xứ, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn sử dụng. Đây là lỗi thực tế rất phổ biến khiến hàng phải sửa nhãn hoặc bổ sung hồ sơ sau khi hàng đã về cảng.
Theo dõi thay đổi chính sách và quy định chuyên ngành
Các quy định về kiểm tra chuyên ngành, danh mục hàng hóa quản lý và thủ tục đăng ký có thể được điều chỉnh theo từng thời điểm. Doanh nghiệp nên cập nhật văn bản pháp luật mới nhất hoặc liên hệ đơn vị chuyên môn để được hỗ trợ chính xác theo từng mặt hàng cụ thể.
1. Hàng hoá nào phải kiểm tra chuyên ngành?
Các mặt hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành thường là hàng hóa có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn hoặc môi trường như mỹ phẩm, thực phẩm, thiết bị điện tử, đồ chơi trẻ em, máy móc công nghiệp và sản phẩm động thực vật. Danh mục hàng hóa có thể thay đổi theo chính sách từng thời điểm, vì vậy doanh nghiệp nên kiểm tra mã HS và danh mục mặt hàng trước khi làm thủ tục xuất nhập khẩu.
2. Kiểm tra chuyên ngành và kiểm hoá khác nhau như thế nào?
Kiểm hóa là hoạt động do cơ quan hải quan thực hiện nhằm kiểm tra thực tế hàng hóa, số lượng, chủng loại hoặc tình trạng hàng so với nội dung khai báo hải quan. Trong khi đó, kiểm tra chuyên ngành là hoạt động đánh giá chất lượng, an toàn, kiểm dịch hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật của hàng hóa do các cơ quan quản lý chuyên ngành thực hiện trước hoặc sau thông quan.
3. Đăng ký hồ sơ kiểm tra chuyên ngành tại đâu?
Doanh nghiệp có thể đăng ký hồ sơ kiểm tra chuyên ngành thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý chuyên ngành tương ứng với mặt hàng xuất nhập khẩu. Trong nhiều trường hợp, hồ sơ cũng có thể được nộp thông qua các đơn vị kiểm nghiệm hoặc tổ chức chứng nhận được chỉ định.
Vietnam Logistics hỗ trợ các dịch vụ:
Tìm kiếm xưởng sản xuất Trung Quốc
Uỷ thác nhập khẩu Trung Quốc chính ngạch
Thông tin liên hệ
Email: vietnamlogistics.com.vn@gmail.com
Hotline: 0983.339.646
Facebook: Vietnam Logistics
Zalo OA: Vietnam Logistics - Nhập hàng Trung Quốc
Địa chỉ VPGD: 86 Nguyễn Ngọc Nại, P. Phương Liệt, TP. Hà Nội
